1. YAZARLAR

  2. Şahin Ali Şen

  3. 4 Orta Tuzak 4 Yüksek Çözüm
Şahin Ali Şen

Şahin Ali Şen

Şahin Ali Şen
Yazarın Tüm Yazıları >

4 Orta Tuzak 4 Yüksek Çözüm

A+A-

Türkiye olarak bölgesel ve küresel ölçekte somut büyük stratejik hedeflerimiz var. Bu stratejik hedeflerden program haline getirilmiş olan 2023 vizyonudur. Bu geç kalınmış vizyonu yakalamak için kabaca Gayri Safi Milli Hasılamızı 2 trilyon dolara, kişi başına düşen gelirimizi 25 bin dolara çıkarmamız, dünya sıralamasında ilk 10 girmemiz gerekmektedir.

Türkiye’yi gelişmekte olan ülke ve yükselen piyasa pozisyonundan alıp gelişmiş ülke ve piyasa noktasına sıçrama yaptırabilir miyiz? Evet, başarabiliriz. Başarmak için dört tuzağı aşmak; dört tuzağı aşmak için de dört yüksek çözümü devreye sokmak durumundayız.

Türkiye, genel olarak her sektörde özelde ise eğitimde orta kaliteyi yakalamış bir ülkedir. Aynı şekilde orta nitelikli iş gücüne,  orta gelir düzeyine ve orta teknoloji kapasitesine sahip bir ülkeyiz.

 Bu fotoğrafı olumlu bakış acısıyla okuduğumuzda, düşük kalite, düşük gelir, düşük teknoloji ve vasıfsız iş gücü sendromundan kurtulduğumuzun işaretidir. Bu durumu özeleştirel bakış acısıyla yorumladığımızda, yüksek nitelikli iş gücü yetiştiremediğimizi, yüksek kaliteyi yakalayamadığımızı, yüksek gelir gurubuna çıkamadığımızı, yüksek teknoloji üretemediğimizi görürüz.

Bu durumu kabullenmedik. Son yıllarda her alanda orta tuzak sendromunu aşmak için yoğun bir gayret içindeyiz. Örneğin kişi başına gelirde, üst orta gelir gurubuna doğru bir yükselmeyi gördük. Ancak orta üst gelir gurubunu aşarak yüksek gelir gurubuna hamle yapamadık.

 O zaman burada temel bir sorun var. Tüm sorunları etkileyen eğitimde orta kalite tuzağını halledip yüksek kaliteyi yakalamalıyız. O zaman ne yapmalıyız. Eğitimde orta kalite tuzağını aşıp yüksek kaliteyi yakalamamızı sağlayacak kapsamlı bir eğitim reformunu başlatmamız gerekmektedir.

‘Ölçülmeyen geliştirilemez’ anlayışıyla önce ‘eğitimin her noktasında neredeyiz’ bunu ölçmeliyiz ve bu veri tabanından yola çıkarak sağlıklı değerlendirmeler yapmalıyız. Etki ve çıktı analizlerini çözüm masasına koymalıyız. Analitik düşünce süzgecinden geçirdikten sonra yüksek kaliteye sahip çözüm paketini ortaya koyup reformu başlatmalıyız.

Eğitimde temel hedef nedir? Analitik düşünebilen, analiz yapabilen, sorgulayan, eleştiren, özeleştiri ile kendini yenileyebilen, yenilikçi, üreten  ve uluslararası rekabete açık insan yetiştirmektir.  Nitelikli insanı yetiştirirken kırmızı çizgimiz olmalı. O da maddi donanımların yanında erdem ve ahlak çizgisinde yaşayan, menfaat ve faydacılık tuzağına düşmeyen bireyi, topluma kazandırmaktır.

Eğitimde orta kalite tuzağından çıkmamız noktasında olumlu ilerlemeler elbette var. OECD, PİSA ve TİMSS rakamlarına baktığımıza yüzde yüz istediğimiz düzeyde olmasa bile okuma, matematik ve fen eğitim performansında olumlu iyileşmeler var. Yapmamız gereken bu durumu kalıcı ve sürdürülebilir hale getirmektir. Aksi takdirde mevcut gelişme ve ilerleme bizi 2023 hedeflerine taşımaz, taşıyamaz. Bu hedefe, yıllık ortalama 25 bin dolar üretebilecek nitelikte insan yetiştirmekle varabiliriz. Bunun için ne yapmalıyız? Ne yapabiliriz? Nasıl yapabiliriz?

Yapılacak olan temel bilimsel yaklaşımlarla eğitimde reform yapmaktır. Bu reform ise ihtiyaç duyulan alanda,  yararlı ve olumlu çıktılar üretmek için yapılmalıdır. Eğitimde orta kalite tuzağını aşmak için iyi kalitede öğretmen yetiştirmek olmazsa olmazdır. Öğretmen sayısı elbette önemli ancak dikkatlerimizi öğretmenin niteliğine odaklamalıyız. Öğretmen yetiştirme programlarını sürekli yapboz yapmakla bu hedefe ulaşamayız.

 Öğretmen saygınlığını en üst düzeye çıkarmak ve mesleki statüsünü güçlendirmek durumundayız. Eğitim fakültelerine seçilecek öğrenciler, tıp fakültelerine seçilen öğrenciler kadar nitelikli olmalıdır. Eğitim fakültelerine nitelikli öğrenci seçmek, bu öğrencilere en iyi  bilim ve değerler eğitimi vermek, staj süreçlerini etkin ve verimli bir şekilde tamamlatmak ve öğretmenlik süreçlerinde hizmet içi eğitimle öğretmenlerin niteliklerinin gelişimini sürekli hale getirmek temel amaç olmalıdır.

 Yine yüksek nitelikli öğretmen kadrosunun idarecileri olarak Milli Eğitim Bakanı’ndan okul müdürüne kadar, tüm eğitim bürokrasisinin niteliği de yüksek kaliteye sahip olmalıdır. Milli Eğitim Bakanlığı’nda, bakan ve bürokratların değişiminin sık olması ile dışardan bürokrat atanmasının olumsuz etkileri üzerinde analizler yapılmalıdır.

Eğitim sorunlarının çözümünü tek başına Milli Eğitim Bakanlığı’na yüklemekte doğru değil.  Demokratik kuruluşlar ve sivil toplum kuruluşları da eğitimde orta kalite tuzağını aşmak için sorumluluk almalıdır. Siyasal iktidar da ileri demokrasi ve hukuk güvenliği yolunda demokratik reformları devam ettirerek, güven ortamını güçlendirerek eğitimde orta kalite tuzağının aşılmasında liderlik etmelidir.

Sonuç olarak, Türkiye eğitimde orta kalite tuzağı, orta nitelikli iş gücü tuzağı, orta teknoloji tuzağı ve orta gelir tuzağını aşarak; çok rahatlıkla eğitimde yüksek kaliteye, yüksek nitelikli iş gücüne ve yüksek teknolojiye sahip olabilir. Buradan da yüksek gelir gurubuna sıçrayarak gelişmiş ülke ve yükselen piyasalar seviyesine çıkabilir.

Yeter ki yüksek ortak aklı işletelim.

Çözümlere ve çözümlemelere devam edeceğiz.

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
1 Yorum