Çocuklarda Ramazan ve Oruç Eğitimi

Ramazan ayı geldi, hoş geldi.

Kalbinde imanın parıltısı olan tüm kardeşlerimiz tarifi imkansız bir heyecanı yaşıyor. Oruç ibadetinin, iftarın, teravihlerin, sahurların ve ibadetlerin hazzı bir başka değil mi?  Daha Ramazan gelmeden, manevi rüzgarı esmeye başlamıştı, şimdi getirdiği hoş kokular kapladı her yanı.

***

Bir çok anne baba nasıl yapalım da çocuklarımız da manevi değerlerle donansın, ibadet bilincine sahip olsun, ahlaklı bireyler olarak yetişsin? sorularını yöneltiyor.

Burada asıl önemsenmesi gereken şey, temel insani ve islami değerlerin eğitiminin verilebilmesidir.  

Bu yazımızda bu amaca hizmet eden pratik bir kaç öneriyi sizlere sunmak istiyorum.

  1. Çocuklar için dünyanın en harika gözlemcileri diyebiliriz. Bizi o kadar iyi gözlemlerler ki!. Dolayısıyla çocuklarımızın yapmalarını istediğimiz güzel davranış ve hasletlere öncelikle bizim sahip olmamız gerekiyor. Ya da çocuklarımızın yapmasını istemediğimiz kötü davranış ve uygulamaları sonlandırmak aslında bizim elimizde. Öncelikle biz “iyi” olmak durumundayız. Ramazan hem bizim örnekliğimiz hem de çocuklarımızın sürece dahil olmaları açısından bulunmaz bir fırsattır.
  2. Pandemi nedeniyle Teravih namazları camilerde kılınamıyor. Peki, evde eşimizle çoluk çocuğumuzla teravih etkinliği yapamaz mıyız? Etkinliğimizi her gün farklı bir eğlendirici oyun, bulmaca, dua seansı, yarışma veya ödüllerle sonlandırabilirsek harika olur.
  3. Çocukların oruç eğitimi konusunda asla onları zorlamamalıyız. Ancak teşvik etmeli, yönlendirmeli, heveslenmesi için farklı yollar denemeliyiz. Özellikle kolaylaştırıcı olmalıyız. Eskiden “tekne orucu” diye bilinen bazı kolay yöntemlerle alıştırma yapılırdı. Bu ve bunun gibi bazı yöntemler denenebilir mesela. 
  4. Çocuklarımızın eğitiminde en etkili noktalardan birisi de akran ilişkileridir. Çocuklar anne babalarından daha çok arkadaşlarıyla dertleşir, anlaşır ve ortak bir dil geliştirirler. Bilinçli bir ebeveyn çocuklarının arkadaş çevresini belirlemek ve kontrol altında tutmak için çaba sarf eder. Çocuğunuzun arkadaşları ve anne babalarıyla iletişim kurmanız oldukça önemlidir. Hatta çocuğunuz için planladığınız bazı etkinlikleri, arkadaşlarıyla birlikte organize ederseniz hedeflerinize ulaşmanız daha da kolaylaşacaktır.
  5. İftar önemli bir eğitim aşamasıdır. İftara yakın bir zamanda çocuklarınıza yemek yedirmeyin derim. İftar vaktine kadar acıkacakları şekilde bir planlama yapın. İftar vakti gelince de ailece iftar sofrasına oturun ve dualarla,  sohbetle ve heyecan içerisinde bekleyin. Onların manevi duygularını ifade etmelerine izin verin. Akşam ezanıyla birlikte orucunuzu açın. Bu esnada onlara her zamankinden ayrı bir anlayış ve nezaketle davranın.
  6. Sahurun ibadet eğitiminde yeri çok başkadır. Çünkü anne ve babaların çocuklarına kıyamadıkları, uykularını bölmek istemedikleri bir zaman dilimidir. Ebeveynin merhameti güzel bir şeydir ancak bu orantılı olmalıdır. Sahura kalktığımızda çocuklarımızı da muhakkak kaldıralım. Çocukluk yıllarında kalkılan sahurlar ve sahur sofrası yıllar sonra hasretle anılmaktadır. Anne ve babasının özel ilgisine muhatap olan çocuklar, sahura apayrı bir anlam yüklemektedirler. İftar ve sahur sofralarında imkanlar ölçüsünde çocuklarımızın sevdiği yemeklerin olmasına özen göstermeliyiz. Bu onların iştiyaklarını artıracaktır.
  7. Ramazan hazırlıkları toplumumuzda önemsenen bir durumdur. Yapılan tüm hazırlıklara çocuklarımızı da dahil etmeliyiz. Ramazan için alış verişe çıktığımızda onları da yanımıza alalım. Bizim olaylara bakışımızı, değer ölçümüzü görsünler. Mesela, pide almaya çocuklarımızla gitmeye çalışalım. Pide kuyruğunda bile beklemek, o esnada onunla sohbet çocuğun dünyasında güzel anıların birikmesine ve Ramazan’a ve elbette dine dair güzel düşüncelerin oluşmasına zemin hazırlar.
  8. Ramazan için imkanlara gör evin bir odasını, bir köşesini Ramazan köşesi olarak süsleyelim. Balonlarla, çocuklarımızın çizdiği resimlerle ve süslerle güzel bir köşe hazırlayalım. Bu hazırlıkta da çocuklar baş aktör olsunlar. Onların isteklerini önceleyin.
  9. Ramazan Kur’an ayıdır. Mukabele okurken veya dinlerken çocuklarımızı yanımızda bulundurmaya gayret edelim. İlk etapta zorlanabilirler, canları sıkılabilir. Ancak zamanla alışacaklardır. Aile içerisinde anne ve babanın yumuşak bir ciddiyetle prensip olarak belirlediği konularda, çocuklar daha kolay adaptasyon sağlayacaklardır. Bunun tam tersi olur da, anne ve babalar yaptıkları güzel etkinliklere çocukları hiç dahil etmezlerse, çocuklar o güzel etkinliklerin yalnızca yetişkinler tarafından yapılması gerektiği gibi yanlış bir anlayışa sahip olurlar. 
  10. Ramazan’ın sonuna doğru bayram sevincini yaşamaları biraz da bizim gayretimize bağlı. Bayramlıklar, bayram namazına beraber gitmek, ailece bayram sabahı kahvaltı sofrasında buluşmak, bayram harçlıkları, bayram gezmeleri ve daha başka bir takım etkinliklerle müslümanların bayrama dair inanç ve düşüncelerini onlara yansıtarak ve yaşatabiliriz.  

Günün Sözü: “İyilik yolcusu olmaya bakın. Sizi takip edenler muhakkak bulunur.”

Önceki ve Sonraki Yazılar