Şahin Ali Şen

Şahin Ali Şen

Koronavirüsle Hatırladığımız Mesleki ve Teknik Liseler

2009 yılına kadar hemen hergün medyada katsayı adaletsizliğiyle ilgili haberler yer alırdı. “Katsayı zulmü son bulsun” ve “Katsayı adaletsizliğine hayır” başlıkları manşetlerden düşmüyordu. Türkiye’nin büyük patronları “Meslek Lisesi Memleket Meselesi” kampanyaları yürütüyordu.  Öyle ki bir dönem “Meslek liseleri kapatılmasın” kampanyaları bile yapıldı. Ancak  uzun süredir meslek liseleri unutulmuştu. Ne iktidar ne muhalefet nede sendikalar tarafından yeterince gündeme getirilmiyordu.

Maalesef koronavirüs belası, meslek liselerinin bu ülke için değerini ve misyonunu hepimizin idrakine bir kez daha soktu. “Milli Eğitim Bakanlığı, cerrahi maske üretimi yapan meslek lisesi sayısını artırdı. Meslek liselerinde 2 milyon maske üretilebilecek.” haberleriyle meslek liselerini yeniden hatırladık ve hayati derecedeki önemini fark ettik.

Malum 28 Şubat  sürecinde imam hatipleri bitirme planı aynı zamanda meslek ve teknik liselerini de yok olma noktasına getirmişti. O dönemde meslek liselerinin önemine dikkat çekmek için “Fabrika gibi okul” haberi yapmış, meslek liselerinin önemini kendimce vurgulamak istemiştim.  Bugün meslek liseleri  o günlere göre çok iyi bir noktada bulunmakla birlikte “Meslek liselerinde 2 milyon maske üretilebilecek” haberleri yeni bir hamlenin başlangıcı olmalı, mesleki ve teknik liselerin kalitesini üst düzeylere çıkarmalıyız.İlk açıklandığında 21 ilde 50’ye yakın meslek lisesinin maske üretimine başladığı ifade edilmişti. Şimdi bu sayının yüzleri bulduğu ve sadece maske değil her alanda dezenfekte ürünleri ve cihazları ürettikleri bildiriliyor. Bu anlamlı çalışmalara çok sayıda özel eğitim meslek okullarının da katıldığı haberi de çok sevindirici.

Türkiye’nin dört bir yanından mesleki ve teknik liselerden "tonlarca dezenfektan imal ediyor, antibakteriyel temizlik malzemeleri üretiyor ve cerrahi maskeler yapıyor" haberlerinin gelmesi hepimizin göğsünü kabartıyor, gelecek adına umutlarımızı artırıyor. Milli Eğitim Bakanı, mesleki ve teknik liselerin çok farklı ürünler üreteceği müjdesini de verdi.Tüm mesleki ve teknik liselerimizin idarecilerini, öğretmenlerini ve öğrencilerini yürekten kutluyoruz. Ama diğer yandan da yetmez diyoruz. Daha iyisini yapabilir, başarabiliriz.Bu başarıya çok ama çok ihtiyacımız var. Türkiye halen ‘dört orta tuzak sendromundan’ kurtulabilmiş değil. Zincirleme birbirini etkileyen eğitimde orta kalite tuzağı, orta nitelikli iş gücü tuzağı, orta teknoloji tuzağı ve orta gelir tuzağından tam olarak çıkmış değiliz. Bu durumumuzla dünyanın ilk 20 ekonomisinin içinde yer alıyoruz, ancak ilk 10 ekonominin arasında girebilmemiz için bu orta tuzakları bir bir aşmamız gerekiyor.

Ülkelerin ürettiği ürünler ileri-yüksek teknoloji, orta yüksek teknoloji, orta düşük teknoloji ve düşük teknoloji ürünleri şeklinde tasnif ediliyor. Ülkemizin ürettiği ürünler içinde ileri teknoloji ürünlerinin oranı artma eğiliminde olmakla birlikte istenilen düzeyde değil. Düşük teknoloji ile üretilen ürünler azalmakta ancak bu orta düşük teknoloji alanında yoğunlaşmaktadır. Tam bu noktada mesleki ve teknik liselerinin önemini bir kez daha hatırlatmakta fayda var. Unutulmamalı ki, mesleki eğitim ülke ekonomisi için stratejik bir öneme sahiptir. Rekabet gücü yüksek ve kaliteli ürün üretecek nitelikli iş gücü yetiştirmek için mesleki ve teknik eğitim olmazsa olmazımız. Sanayide endüstri 4.0 sürecini ıskalamamamız için kaliteli mesleki ve teknik eğitimin kilit bir rolü var. Ekonomimizin düşük ve orta kalite teknoloji tuzağından kurtularak ileri teknoloji ürünleri üretebilmesi için mesleki ve teknik eğitimin belirleyici bir misyonu var. Teknoparkların, teknokentlerin, kuluçka merkezlerinin, AR-GE merkezlerinin işlevlerini hakkıyla yerine getirebilmesi için yüksek nitelikli mesleki ve teknik eğitim almış işgücüne ihtiyaç var. İhracat ürünleri içinde ileri teknoloji ürünlerinin artması için mesleki ve teknik eğitim stratejik bir öneme haiz. Yenilikçi bir anlayışla yeni ürünler icat etmek ve geliştirmek için mesleki ve teknik eğitim mezunu yenilikçi bir ruha sahip gençlere ihtiyaç olduğu için kaliteli  mesleki ve teknik eğitim şart. Malum genç işsizlik oranı hızla yükseliyor. 4.5 milyona yaklaşan işsizlikle etkin mücadele için  dinamik bir mesleki ve teknik eğitim büyük bir zorunluluk. Ehil olmayan insanlar tarafından birçok sağlıksız ürünler üretiliyor. İnsan ve toplum sağlığına uygun ürünler üretebilmek için nitelikli mesleki ve teknik eğitim mezunu kaliteli işgücü acil bir gereklilik. İş kazalarının minimum düzeye indirilmesi, meslek hastalıklarının azaltılması için, toplum sağlığı için, iş güvenliği ve sağlığı bilinciyle yetişmiş mesleki ve teknik eğitim mezunlarına çalışma hayatında büyük bir ihtiyaç var. Böylesine stratejik öneme sahip mesleki ve teknik liselerimize üvey evlat muamelesi göstermeyelim, fen liseleri, Anadolu liseleri ve imam hatip liseleri kadar önem verelim.

Peki neler yapılmalı? Mesleki eğitim ve teknik eğitimde özel sektörle daha fazla işbirliği içinde olunmalı; özel sektörün mesleki eğitime desteği daha da artırılmalı;eğitim programlarında ve mesleki yönlendirmedeki eksiklikler giderilmeli;  kurumsal yapılardaki organizasyon eksikliğinden kaynaklanan verimsizlikler azaltılmalı; mesleki ve teknik öğretmen yetiştirme süreçlerindeki sorunlar çözülmeli; iş piyasası ve beceri analizleri yapılarak sektörlerin ihtiyaçlarına göre meslek ve teknik eğitim yapılandırılmalı; staj eğitimleri kağıt üzerinde değil gerçek olmalı; okullardaki atölye çalışmaları sözde değil hayata odaklı olmalı; akademik başarı düzeyi yüksek öğrencilerin mesleki ve teknik eğitimi tercih etmeleri sağlanmalı; varsa mevzuat eksikliği giderilmeli ve bürokratik engeller kaldırılmalı, mesleki ve teknik öğretmenlerin özlük hakları iyileştirilmeli, en önemlisi mesleki ve teknik eğitim Türkiye gündeminden hiçbir zaman düşürülmemelidir.

Sonuç olarak, güçlü bir ekonomi ve kaliteli bir üretim için mesleki ve teknik liselerine çok daha fazla önem vermeliyiz. Aksi takdirde 2023, 2051 ve 2071 vizyonları sözde kalır. Bu vizyonların hayata geçmesi için ha gayret diyorum.

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
1 Yorum